4. ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ
Τι είναι το ινοαδένωμα και που οφείλεται;

Άγνωστης αιτιολογίας, είναι το συχνότερο καλόηθες συμπαγές ογκίδιο του μαστού. Εμφανίζεται σε μικρές ηλικίες, από την εφηβεία, μέχρι 30 ετών περίπου.

Ποικίλει σε μέγεθος, μεγαλώνοντας αργά από λίγα χιλιοστά και φθάνοντας μέχρι λίγα εκατοστά του μέτρου. Είναι πάντα συμπαγές. Μπορεί να είναι ένα ή περισσότερα, στον ένα ή και στους δύο μαστούς. Μετά την εμμηνόπαυση συνήθως εκφυλίζεται και εξαφανίζεται. Στην κλινική εξέταση έχει συνήθως σαφή όρια, είναι κινητό, ελαστικό και μαλακό. Δεν πονάει και δεν προκαλεί έκκριση υγρού από τη θηλή. Η διάγνωση πιθανολογείται με το υπερηχογράφημα, όπου συνήθως το ινοαδένωμα έχει χαρακτηριστική απεικόνιση. Δεν εξελίσσεται σε καρκίνο. Τα μικρά ινοαδενώματα δεν χρειάζονται αφαίρεση. Τα μεγάλα (άνω των δύο εκατοστών) πρέπει να αφαιρούνται για το λόγο ότι κανείς, ούτε το υπερηχογράφημα, ούτε η μαστογραφία, ούτε η διαγνωστική παρακέντηση, δεν μπορούν να τα ξεχωρίσουν από τους φυλλοειδείς όγκους που μπορεί να κρύβουν κακοήθεια. Ειδική κατηγορία είναι τα γιγάντια ινοαδενώματα, που είναι σπανιότατα και πρέπει πάντα να αφαιρούνται.




Μεγέθυνση μαστογραφίας ινοαδενώματος μαστού. Παρατηρήστε το ομαλό περίγραμμα.

Μεγέθυνση μαστογραφίας ινοαδενώματος μαστού.
Παρατηρήστε το ομαλό περίγραμμα.
 


Τι είναι οι κύστεις του μαστού;

Συχνή πάθηση μεγάλου ποσοστού των γυναικών. Εμφανίζονται συνήθως μετά την ηλικία των 25-30 ετών, αλλά όχι μετά την εμμηνόπαυση. Δεν αποτελούν προκαρκινωματώδη κατάσταση και η ύπαρξή τους δεν αυξάνει της πιθανότητες καρκίνου στο μαστό. Δεν ξέρουμε πού οφείλονται, μάλλον πρόκειται για αρχή εκφύλισης των αδενικών λοβίων. Μπορεί να είναι μια ή περισσότερες, στον ένα ή και στους δύο μαστούς. Το μέγεθός τους μπορεί να ποικίλει από λίγα χιλιοστά μέχρι αρκετά εκατοστά του μέτρου.  Μπορεί να μεγαλώνουν γρήγορα και συνήθως δεν πονούν εκτός κι αν φλεγμαίνουν

Η διάγνωσή τους γίνεται με την κλινική εξέταση (ψηλάφηση) αλλά εύκολα μπορεί κανείς να μπερδέψει την  απλή κύστη με ένα ινοαδένωμα.

Επιβεβαίωση γίνεται με το υπερηχογράφημα που είναι η μέθοδος εκλογής για να ξεχωρίσει αν το μόρφωμα που ψηλαφάται είναι κυστικό ή συμπαγές και όχι με τη

μαστογραφία. Η μικρή  αψηλάφητη κύστη των λίγων χιλιοστομέτρων που βρίσκεται τυχαία σε κάποιο υπερηχογράφημα, χρειάζεται μόνο παρακολούθηση. Η μεγαλύτερη κύστη που είναι ψηλαφητή, δεν απαιτεί χειρουργική αφαίρεση. Αντιμετωπίζεται με εκκενωτική παρακέντηση που γίνεται εύκολα στο ιατρείο. Γίνεται με μια συνηθισμένη σύριγγα με βελόνα, δεν πονάει περισσότερο από μια αιμοληψία και δεν απαιτεί τοπική αναισθησία. Μετά την παρακέντηση μια κύστη αδειάζει και δεν πρέπει να ψηλαφάται πια. Αν συνεχίζει να ψηλαφάται σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχει και συμπαγές στοιχείο στο τοίχωμά της, οπότε χρειάζεται χειρουργική αφαίρεση.

Το υγρό που περιέχει μια τυπική απλή κύστη του μαστού έχει στην αρχή χρώμα κίτρινο που με την πάροδο των χρόνων μπορεί να γίνει πράσινο ή μπλε. Δεν απαιτείται κάποια εξέταση του υγρού, χωρίς κάτι τέτοιο να είναι λάθος. Όταν όμως είναι αιμορραγικό (κόκκινο) πρέπει οπωσδήποτε να σταλεί για κυτταρολογική εξέταση για την πιθανότητα ανευρέσεως κακοήθων κυττάρων. Όταν είναι  πυώδες πρέπει να σταλεί για καλλιέργεια μικροβίων, γιατί ενδέχεται να οδηγήσει σε απόστημα και να χρειαστεί αντιβιοτικά.



Μαστογραφία καλοήθων κύστεων μαστού με αποτιτανώσεις στο τοίχωμά τους. Παρατηρήστε το ομαλό τους περίγραμμα.

Μαστογραφία καλοήθων κύστεων μαστού με
αποτιτανώσεις στο τοίχωμά τους.
Παρατηρήστε το ομαλό τους περίγραμμα.
 

Πότε πρέπει να χειρουργείται μια κύστη του μαστού;

Χειρουργική αφαίρεση κύστεως μαστού λόγω υποψίας καρκίνου, απαιτείται μόνο στις εξής περιπτώσεις:

  1. Όταν είναι αιμορραγικό το περιεχόμενο της κύστεως (κόκκινο υγρό) ακόμα κι αν η κυτταρολογική του εξέταση είναι αρνητική για καρκίνο.
  2.  Όταν μετά την παρακέντηση συνεχίζει να ψηλαφάται το ογκίδιο, δηλαδή δεν εξαφανίζεται, όπως είναι το πιο σύνηθες.
  3. Όταν το υπερηχογράφημα δείχνει και συμπαγές μόρφωμα στο τοίχωμα ή μέσα στην κύστη (μικτή κύστη).
  4. Όταν υπάρχει υποτροπή της κύστεως δηλαδή ξαναγεμίζει πάλι με υγρό λίγες μέρες μετά την παρακέντηση. (Δεν αποτελεί απόλυτη ένδειξη,)




Τι είναι η ινοκυστική μαστοπάθεια; (Fibrocystic disease)

Πρόκειται για πολύ συνηθισμένη καλοήθη κατάσταση, που εμφανίζουν οι μισές γυναίκες. Η έντονη μηνιαία ορμονική δραστηριότητα επηρεάζει και τους μαστούς που κάθε μήνα υπερτρέφονται ελαφρά πριν την περίοδο και ηρεμούν μετά. Ο μαστός περιέχει λίγα ή πολλά μικρά ογκίδια, που είναι περιοχές αυξημένων ινώσεων αλλά και μικρών ή μεγάλων κύστεων, εξ ου και η ονομασία ινοκυστική νόσος. Μόνο οι ακραίες περιπτώσεις ινοκυστικής μαστοπάθειας αποτελούν πάθηση, απασχολούν τους γιατρούς και μπορεί να χρειασθούν θεραπεία. Δεν θεωρείται προκαρκινωματώδης κατάσταση. Μπορεί όμως εύκολα ένας καρκίνος του μαστού να κρυφτεί μέσα σε έναν έντονα ινοκυστικό μαστό και έτσι να καθυστερήσει η διάγνωσή του. Συνεπώς, οι γυναίκες με έντονη ινοκυστική μαστοπάθεια έχουν αυξημένες πιθανότητες να υποβληθούν κάποτε σε χειρουργική βιοψία λόγω υποψίας καρκίνου, όχι όμως και αυξημένη πιθανότητα να πάθουν καρκίνο.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι ο πόνος και τα ψηλαφητά ογκίδια. Ο πόνος είναι συνήθως πιο έντονος πριν την έμμηνο ρύση και εντοπίζεται συχνότερα στα άνω έξω τεταρτημόρια των μαστών. Τα ψηλαφητά ογκίδια δεν λείπουν και μπορεί να συνυπάρχει έκκριση υγρού από τις θηλές. Το υγρό των κύστεων πρέπει τυπικά να εξετάζεται κυτταρολογικά για την πιθανότητα ανευρέσεως κακοήθων κυττάρων αν και ποτέ δεν βρίσκεται καρκίνος στο συνηθισμένο κίτρινο υγρό των κύστεων .



Τι είναι ο φυλλοειδής όγκος;

Πρόκειται για ασυνήθιστο όγκο του μαστού. Μπορεί να είναι καλοήθης αλλά και κακοήθης. Εμφανίζεται σε μικρές ηλικίες, από 16–20 ετών. Μοιάζει πολύ με ινοαδένωμα και στην κλινική εξέταση και στο υπερηχογράφημα. Φθάνει όμως, αν δεν αφαιρεθεί, σε μεγέθη που δεν φθάνει ένα ινοαδένωμα. Μόνο η βιοψία και ο έλεγχος στο μικροσκόπιο θα ξεχωρίσουν αν είναι ινοαδένωμα ή φυλλοειδής όγκος και αν είναι καλοήθης ή κακοήθης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πρέπει να συνιστάται η αφαίρεση των ευμεγέθων  ινοαδενωμάτων (μεγαλυτέρων των δύο εκατοστών του μέτρου).

Η κακοήθης μορφή λέγεται φυλλοειδές κυστεοσάρκωμα, μεγαλώνει τοπικά, αλλά μπορεί να δώσει και μεταστάσεις. Η διάγνωση κακοήθους φυλλοειδούς όγκου, απαιτεί νέα, ευρύτερη  επέμβαση, που να περιλαμβάνει υγιές τμήμα του μαστού γύρω από τον προϋπάρχοντα όγκο, ώστε να μην υπάρξει αργότερα επανεμφάνιση της νόσου (υποτροπή).


Φυλλοειδής όγκος. Το ομαλό περίγραμμα θυμίζει μεγάλο ινοαδένωμα.

Φυλλοειδής όγκος. Το ομαλό περίγραμμα
θυμίζει μεγάλο ινοαδένωμα.
 

Τι είναι το θήλωμα του μαστού και πόσων ειδών θηλώματα υπάρχουν;

Το θήλωμα είναι συχνό ογκίδιο του μαστού. Είναι συνήθως καλόηθες αλλά μπορεί να εξαλλαγεί σε καρκίνο. Σε 1 στις 5 περιπτώσεις συνυπάρχουν περισσότερα του ενός.

Υπάρχουν δύο τύποι θηλωμάτων του μαστού:

Το θήλωμα κεντρικού τύπου που βρίσκεται πολύ κοντά στη θηλή  και το θήλωμα περιφερικού τύπου που βρίσκεται στην περιφέρεια του μαστού.

Το θήλωμα κεντρικού τύπου είναι πολύ πιο συχνό (66%). Είναι καλόηθες ογκίδιο που βρίσκεται στην τελική μοίρα των γαλακτοφόρων πόρων λίγο πριν τη θηλή του μαστού. Έχει μέγεθος λίγων χιλιοστών  μέχρι 1 εκατοστό του μέτρου. Εμφανίζεται σε γυναίκες μεταξύ 40-50 ετών. Δεν πονάει. Εκδηλώνεται με έκκριση υγρού από τη θηλή, συνήθως αιματηρού. Αν πρόκειται για ένα μόνο θήλωμα τότε η έκκριση βγαίνει πάντα από τον ίδιο πόρο, ενώ αν είναι πολλά βγαίνει από διάφορους. Δεν ψηλαφάται πάντα με το χέρι. Πιο εύκολα φαίνεται σε ένα υπερηχογράφημα που δείχνει τοιχωματικό ογκίδιο που προβάλλει μέσα στο γαλακτοφόρο πόρο, δίνοντας την εντύπωση μικτής κύστεως. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με κυτταρολογική εξέταση του υγρού που βγαίνει από τη θηλή. Λέγεται και ενδοπορικό θήλωμα.

Θεραπεύεται με χειρουργική αφαίρεση που πρέπει πάντα να γίνεται γιατί έκκριση αιμορραγικού υγρού από τη θηλή μπορεί να προκαλέσει και ο καρκίνος, αλλά και γιατί μπορεί το θήλωμα να εξαλλαγεί σε καρκίνο. Η τομή για την αφαίρεση του θηλώματος γίνεται στο όριο θηλαίας άλω και δέρματος. Έτσι μετά από λίγο καιρό εξαφανίζεται. Αν όμως η ιστολογική εξέταση δείξει καρκίνωμα, τότε θα απαιτηθεί μεγαλύτερη επέμβαση.

Το θήλωμα περιφερικού τύπου αποτελεί το 33% περίπου των θηλωμάτων του μαστού. Πρόκειται για όγκο, συνήθως μικρού μεγέθους, έναν η περισσότερους. Παρουσιάζει μεγαλύτερη πιθανότητα κακοήθους εξαλλαγής, από το θήλωμα κεντρικού τύπου και πρέπει πάντα να αφαιρείται γιατί ποτέ δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι δεν πρόκειται εξ αρχής για καρκίνο, πριν το εξετάσουμε στο μικροσκόπιο.

 

Θήλωμα. Αίμα βγαίνει από ένα πόρο.

Θήλωμα. Αίμα βγαίνει από ένα πόρο.
 

Τι είναι η σκληρυντική αδένωση;

 Καλοήθης πάθηση που εκδηλώνεται με ένα ή περισσότερα σκληρά ψηλαφητά ογκίδια, ενίοτε ευαίσθητα,  που θυμίζουν καρκίνο αλλά δεν είναι. Συχνά συνυπάρχουν διάχυτες μικροαποτιτανώσεις.  Η βιοψία συχνά είναι αναπόφευκτη διότι οι γυναίκες με σκληρυντική αδένωση έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου στο μαστό.

Μαστογραφία σκληρυντικής αδένωσης. Δύσκολο να ξεχωρίσει μια παθολογική σκίαση μέσα σε τόσες άλλες σκιάσεις. 

Φυσιολογική μαστογραφία. Συγκρίνετε με την διπλανή εικόνα και δείτε πόσο πιο εύκολα θα μπορούσε να φανεί εδώ μια ύποπτη σκίαση καρκίνου αμέσως μόλις θα αναπτυσσόταν.

Μαστογραφία σκληρυντικής αδένωσης. Δύσκολο να ξεχωρίσει μια παθολογική σκίαση μέσα σε τόσες άλλες σκιάσεις.

Φυσιολογική μαστογραφία. Συγκρίνετε με την διπλανή εικόνα και δείτε πόσο πιο εύκολα θα μπορούσε να φανεί εδώ μια ύποπτη σκίαση καρκίνου αμέσως μόλις θα αναπτυσσόταν..
 

Τι είναι η νέκρωση λίπους;

Σπάνια πάθηση που συνήθως προκαλείται μετά από τραυματισμό ή χειρουργείο στο μαστό πχ. πλαστική επέμβαση..

Μαστογραφία τριών εστιών νέκρωσης λίπους. Τροχαίο ατύχημα προ διετίας. 

Μαστογραφία τριών εστιών νέκρωσης
λίπους. Τροχαίο ατύχημα προ διετίας.
 

Τι είναι η γυναικομαστία;

 

Καλοήθης διόγκωση των μαστών που εμφανίζεται σε άνδρες έφηβους, νέους ή ηλικιωμένους (15-25 ετών ή άνω των 60). Συχνότερα βρίσκεται και στους δύο μαστούς αλλά μπορεί να βρεθεί και μόνο στον ένα. Συνήθως υποχωρεί μόνη της χωρίς θεραπεία, χρειάζεται όμως ψυχολογική υποστήριξη στα νεαρά αγόρια. Είναι άγνωστης αιτιολογίας και συνήθως δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα. Επειδή σπάνια μπορεί να συνυπάρχει ορμονικό-ενδοκρινολογικό πρόβλημα, καλό είναι να επικοινωνείτε με το γιατρό σας. Αν η διόγκωση των μαστών είναι πολύ έντονη, επειδή προκαλεί έντονο ψυχολογικό πρόβλημα στους νεαρούς εφήβους, μπορεί θαυμάσια να γίνει χειρουργική διόρθωση, με άριστο αισθητικό αποτέλεσμα. Σήμερα αντιμετωπίζεται επιτυχώς και με λιποαναρρόφηση.

Στους ηλικιωμένους μπορεί να οφείλεται και στη λήψη φαρμάκων (ψυχοφαρμάκων, δακτυλίτιδας, αντικαταθλιπτικών, αντιελκωτικών, ορμονών, φαρμάκων για υπερτροφία του προστάτη). Διόγκωση του ενός μαστού σε μεγάλους άνδρες, πρέπει πάντα να ελέγχεται για καρκίνο πριν αποδοθεί σε γυναικομαστία. Ο καρκίνος του μαστού στους άνδρες είναι 100 φορές σπανιότερος σε σχέση με τις γυναίκες, όχι όμως ανύπαρκτος.

Ήπια γυναικομαστία σε άνδρα 40 ετών. Κανένα πρόβλημα.

Ήπια γυναικομαστία σε άνδρα
40 ετών. Κανένα πρόβλημα.
 


Μέρος από το βιβλίο Ο μαστός και οι παθήσεις του, ένας οδηγός για κάθε γυναίκα με ερωτήσεις και απαντήσεις. Εκδόσεις Λιβάνη 2006.


   |       |   


Copyright © 2005 J.P.Fyssas